چند تجربه در پژوهش

 

تجربه انجام چند مورد تحقیق در زمینه نیازها و کجروی ها و نیز مشاوره یا نقد و بررسی چندین گزارش در این زمینه به من ثابت کرد که از این به بعد به همه توصیه کنم تحقیقی که موضوعش، جمع (در مقابل مفرد) باشد انجام ندهند. چون در این تحقیقات (نگرشها، نیازها، کجرویها، علایق، هنجارها، ارزشها و پیامدها، آثار، جاذبه ها، دافعه ها و ..... ) به علت تعدد مصادیق هر یک از این موضوعات در عالم خارج، شما ناچار می شوید به هر یک از این مصادیق به طور خیلی اجمالی بپردازید. در این حالت نتایج تحقیق به شدت در معرض تردید قرار می گیرد.

به عنوان مثال در تحقیقی که در باره جاذبه ها و دفعه های مدرسه از دیدگاه دانش آموزان انجام شده بود، دهها جاذبه در پرسشنامه فهرست شده بود و از دانش آموزان خواسته شده بود حس دوست داشتن یا نداشتن (میزان خوش آمدن یا بد آمدن) هر یک را از دیدگاه خودشان مشخص کنند. فحوای مهمترین انتقادی که به نتایج این طرح وارد شده بود مربوط به پایایی نتایج آن بود. به عنوان مثال نتایج تحقیق نشان داده بود که برای نمازخانه و زنگ تفریح برای بیش از 90 دانش آموزان جاذبه داشت اما حاضرین می گفتند اگر سری به مدارس بزنید خواهید دید که به ندرت 40 درصد از دانش آموزان در نمازخانه جمع می شوند! (مقایسه نتایج حاصل از مشاهده (اگرچه ناروشمند و گزینشی) با نتایج حاصل از پرسشنامه که اصطلاحا فرمهای موازی خوانده می شود و نیز روایی ملاکی عمل برای احساس).بحثهای زیادی در جلسه درگرفت که برای من مهمترین نتیجه اش این بود که هرگز نباید وارد تحقیقاتی از این نوع (که موضوعش جمع بسته می شود) بشویم. دلیلش هم خیلی روشنه. به عنوان مثال در همین موضوع شدت جاذبه یک موضوع را نباید با پیوستاری از خیلی خوشم می آید تا خیلی بدم می آید در مقابل هر آیتم بسنجیم. به نظر من هر یک از عبارات این پیوستار باید عملیاتی شود. مثلا جلوه یا معرّف محاوره ای عبارت «خیلی خوشم می آید» می تواند  در بین نوجوانان و جوانان «هلاکشم (هلاکش هستم)» یا «می میرم واسه اش»)، باشد و جلوه یا معرّف «خیلی بدم می آید» می تواند «چشم دیدنشو ندارم» و «حالم ازش بهم می خوره» یا «اصلا اسمشو نیار و حرفشو نزن» باشد. البته این معرفها حتما باید با موضوع و مخاطبان سنخیت داشته باشد. انگار در برابر هر یک از این مصادیق باید مقیاسی از نوع بوگاردوس یا گاتمن درست کرد. تازه این کارها فقط برای توصیف موضوعه. وااای به حال محققی که بخواهد موضوع را تبیین هم بکند که به نظر من عملا غیرممکن است مگر به قیمت سنجش سطحی هر یک از این موضوعات.

 

تکنیک نیازسنجی چروده - دلفی!!! یک دخل و تصرّف در تکنیک نیازسنجی دلفی

پیشنهاد می کنم در مرحله اول تحقیقات نیاز سنجی به شیوه دلفی، برای تهیه فهرست نیازهای نمونه مورد بررسی صرفا به گفته یا نوشته های آنان اکتفا نکنیم بلکه از منابع مختلف نظیر کارشناسان مرتبط یا کتابها و حتی تصورات شخصی برای تکمیل این فهرست اقدام کنیم. این کار موجب می شود روایی محتوایی نیازهای مورد بررسی بیشتر شود. البته جای هیچگونه نگرانی در زمینه القای نیازها وجود ندارد. آنها در مراحل بعدی این تکنیک فرصت اظهار نظر و نیز اولویت بندی نیازهای مطرح شده را خواهند داشت و نیازهای پیشنهادی ما در صورت بی ربط بودن در اولویت های آخر قرار خواهند گرفت.

 

تکنیک چروده - لیکرت!!! یک دخل و تصرف در مقیاس لیکرت

برای سنجش گرایش یا رضایت یا سایر موضوعات بر اساس مقیاس لیکرت، غالبا مرسوم است که محقق تعدادی گویه یا جمله مثبت یا منفی در ارتباط با موضوع بنویسد و پاسخگو موافقت یا مخالفت خود را با هر یک از آنها بیان کند. من بر این باورم که بهتر است جملات مثبت و منفی به صورت ناقص باشد و از پاسخگو خواسته شود آن را کامل کند. من فکر می کنم در این حالت میزان القایی بودن جملات خیلی کم خواهد شد. به عنوان مثال اگر قرار باشد برای سنجش نگرش شما دوستان عزیز نسبت به این وبلاگ بهتر است به جای عبارت حالم از خوندن این وبلاگ بهم می خورد و سه پاسخ از موافقم، بینابین و مخالفم،این سوال را طرح کنیم:

 حالم از خوندن این وبلاگ --------.       بهم می خورد، جور خاصی نمی شود، بهم نمی خورد.

البته طراحی پاسخهای متناسب با هر جمله کار بسیار دشواری است، اما به نظر من می ارزد.

 

پدیده تجرد پسران در آینده ی نزدیک

در ادامه بحث هفته پیش حالا به بقیه منحنی جمعیت مشهد در گروه های سنی پایین تر (از پنج تا ٢۴ سال) توجه کنید.

 این چهار گروه سنی در سال 1400 با اندکی ریزش ( به علت مرگ و میر)، بین 20 تا 39 سال قرار خواهد داشت. اگر هنجار ناهمسن گزینی (فاصله سنی به نفع مرد) تغییر نکند و تمایل در ازدواج همچنان مبتنی بر بزرگتر بودن مرد از زن باشد، ما در سالهای آینده با پدیده پسران مجرد مواجه خواهیم شد. چون حتی اگر تمامی دختران گروه های سنی پایین تر قصد ازدواج داشته باشند، تعدادی پسر در هر یک از گروه های سنی فوق الذکر، بدون همسر خواهند ماند و جامعه ما با پدیده پسران مجرد روبرو خواهد شد.

لازم به ذکر است که این دو پدیده تا وقتی که منحنی جمعیت به شکل هرمی مستقیم یا وارونه باشد ادامه خواهد داشت. بررسی وضعیت گروه های سنی صفر تا چهار سال و پنج تا نه سال جمعیت در نمودار زیر نشان می دهد که شکل جمعیت در این گروه های سنی به صورت استوانه ای است. لذا می توان امیدوار بود در آِنده ای نه چندان دور این مشکل برای مدت ده پانزده سال حل خواهد شد.

 

 

 اما  به علت ازدواج هایی که در بخش شکمی هرم سنی فعلی جمعیت ما در حال صورت گرفتن است کشور ما در آینده ای دورتر (بیست تا سی سال آینده) مجددا با پدیده میزان دختران مجرد و سپس با پدیده میزان پسران مجرد روبرو خواهد شد، اما در سالهای بعد از آن تعادل پایداری به حیطه ازدواج بازخواهد گشت البته با فرض اینکه در طی این سالها فکر تجدید و تکمیل قوای سربازان سپاه اسلام به سر کسی نزندچشمک!

 

یه جایزه

در مسابقه عکس ایران-طبیعت کانون سبزاندیشان دانشگاه فردوسی شرکت کردم و این عکسم برنده جایزه اول شد. وااااااااااای که چقققققدر کیفیییییییییییییییییییدمقلب.

 

/ 27 نظر / 17 بازدید
نمایش نظرات قبلی
نرگس

همین الآن رفته بودم تو فتووبلاگتون ,همه عکسارو دیدم واز کرده خویشتن شدیدا پشیمان و شرمسار شدم[شرمنده] (منظورم فرستادن همون ایمیلی که توش نوشته بودم سال جدیدتان لبریز باشد از کوه از دریا از ... آخه شما چندین سال پیش همه اون کارا رو انجام داده بودین ولی حالا تازه به ذهن من فقط فکرش خطور کرده خب ایرادی نداره ,یکشنبه باید 9ساعت یکسره توی هواپیما بشینم[گریه],پس حسابی وقت دارم که یک تبریک دیگه براتون بنویسم ,یک تبریک از نوع خودتون!!!)

فرشته

واقعا چی میشه که مقیاس "چروده" اختراع بشه؟![نیشخند] همونطور که ملاصدرا اومد و حکمت مشا و حکمت اشراق رو تلفیق کرد و حکمت متعالیه رو به وجود آورد چرا شما این کار رو نکنید[چشمک] ما مشهدی ها قول میدیم که از این طیف استفاده کنیم [قلب] میلیونتا عید شما و خونوادتون مبارک[لبخند][لبخند] راستی یک فروردین پارسال رو یادتونه؟؟؟[نیشخند] سالی که نکوست از بهارش پیداست[مغرور]

فاطمه

آقای حیدری سلام خیلی خوشحال شدم برای اینکه عکسی با این افق جایزه گرفت مبارکه

پیکانی

بی شک این عکس شایسته جایزه ست . تبریک میگم

س.جاودانی

سلام استاد عزیزم.عکس قشنگ زیاده مخصوصا حالا که امکانات و تکنولوژی باعث شده هر کسی یه دوربین دیجیتال شخصی داشته باشه اما من فکر می کنم قشنگی این عکس و اون چیزی که اون رو موفق کرده زاویه ای هست که به دنیا داره زاویه ی دیدش منحصر به فرده استاد .کم نظیره.همون طور که زاویه ی دید خودتون هم به دنیا متفاوت ومنحصر به فرده شما همیشه با یه عینک قشنگ به دنیا نگاه میکنید.از اینکه شاگرد استادی مثل شمام به خودم افتخار می کنم.

فریده مامانی کامیار

يک شاخه رز سفيد تقديم تو باد رقصيدن شاخ بيد تقديم تو باد تنها دل ساده ايست دارايي ما آن هم شب عيد تقديم تو باد چند روز ديگه بهار مياد و همه‌چيز رو تازه مي‌كنه، سال رو، ماه رو، روزها رو، هوا رو، طبيعت رو، ولي فقط يك چيز كهنه ميشه كه به همه اون تاز‌گي مي‌ارزه، «دوستيمون»!

مهرداد

-یادم باشد که زیبایی های کوچک را دوست بدارم حتی اگر در میان زشتی های بزرگ باشند یادم باشد که دیگران را دوست بدارم آن گونه که هستند ، نه آن گونه که می خواهم باشند یادم باشد که هرگز خود را از دریچه نگاه دیگران ننگرم که من اگر خود با خویشتن آشتی نکنم هیچ شخصی نمی تواند مرا با خود آشتی دهد یادم باشد که خودم با خودم مهربان باشم چرا که شخصی که با خود مهربان نیست نمی تواند با دیگران مهربان باشد سال نو بر شما و خانواده محترم مبارک .

ماهی

><(((> ><(((> ><(((> ><(((> ‌ ><(((> یادتون باشه - من اولین کسی بودم که براتون ماهی عید فرستادم. مواظبشون باشین.( هر چند خودم ماهی ام)[چشمک]

ماهی

سلامتی سعادت سیادت سرور سروری سبزی سر زندگی هفت سین سفره ی زندگیتون باشه. از صمیم قلب [قلب]براتون آرزوی بهترین روزها رو می کنم. سال نو مبارک[گل][گل][گل]