نگرش سازه گرایانه به تحلیل مسایل اجتماعی - جلسه سوم : ساختن اخلاقیات

مربوط به آن داشته باشیم. نگرش های سازه گرایانه  با یک دید انتقادی معتقدند هیچ شرایطی لزوما بد نیست، این انسانها هستند که با دخالت ذهنیت خود به امور معنا می بخشند. بر اساس این نگرش، ادعاهای مربوط به مسائل اجتماعی کاری جز ساختن یک ماهیت مشکل زا نیست و چنین کاری، یک سازه اخلاقی است. برای درک این موضوع لازم است آگاهانه از باورهایمان فاصله بگیریم و اصول اخلاقی را فراموش کنیم اما این کار مشکل است. چون:  اولا این اصول در ما درونی شده اند. ثانیا به روش تجربی و بر اساس شاخص های عینی قابل آزمون نیستند. شاخص ها در باره ویژگیهای جهان اجتماعی با ما سخن می گویند نا خوب یا بد بودن آن. ثالثا در بسیاری از ادعاها، سازه های اخلاقی به صورت آشکار و روشن مطرح نمی شوند.

 

ساختن انواع اخلاقیات

 

هر وقت با ادعایی مبنی بر وجود مساله اجتماعی مواجه شدید سریعا از خودتان بپرسید که چه نوع مساله اخلاقی دارد شکل می گیرد یا ساخته می شود. بر اساس نظر لوزیک سه نوع اخلاقیات وجود دارد: اخلاقیات مذهبی، اخلاقیات سازمانی و اخلاقیات انسانی

 

1-اخلاقیات مذهبی

 

اخلاقیات مذهبی مجموعه ای از سازه های اخلاقی در باره خوب یا بد بودن چیزها، غلط یا درست بودن امور که ساخته پرداخته انسانها نیست، بلکه یک نظامی فراتر از آدمها در باره آن قضاوت می کند و به جای تفسیر با اسناد تاریخی نظیر متون مقدس حجت آوری می کنند. ما در شرایطی زندگی می کنیم که ادعاسازی در قلمرو عمومی بنیان اخلاقیات مذهبی خود را از دست می دهد.  امروزه اکثر ادعاسازی های مذهبی در باره امور، شامل تمام حضار نمی شود. با اینحال اخلاقیات مذهبی از عمق بیشتری برخوردارند. لذا از قدرت بیشتری برای ترغیب مردم به درگیر شدن در مسائل اجتماعی برخوردارند.

 

2-اخلاقیات سازمانی:

 

اخلاقیات سازمانی اخلاق دنیوی هستد که به منطق استوارند. مساله اجتماعی  به معنای شرایطی است که از یک یا تعدادی از این اخلاقیات تجاوز کند. در اینجا به چند نمونه از اخلاقیات سازمانی اشاره می کنیم:

 1- ملی گرایی: ملی گرایی هواداری افراد از کشورشان از این نوع اخلاقیات است. این ادعا را در هر ادعایی  که بیانگر آن باشد که چه چیزی برای کشورم خوب یا مفید است می توان یافت. ملی گرایی در ادعاسازی های مربوط به مساله اجتماعی جنگ هم دیده می شود. اخلاق ملی گرایانه را در مسائل اجتماعی مربوط به اقتصاد هم می توان ملاحظه کرد. گاه با استناد به اخلاق ملی گرایانه واحد، نتایج کاملا متعارضی را می توان استنباط کرد. مثلا در مورد تعلیم و تربیت دوزبانه که هم موافقین و هم مخالفین آن ادعای مفید بودن برای کشور را دارد.

 2-سرمایه داری: سرمایه داری به سه عنصر تعریف می شود که عبارتند از: الف- مالکیت خصوصی، ب- بازار آزاد کالا و نیروی کار            ج-حق سود بردن. باور به خوب بودن سرمایه داری دو باور دیگر را نیز شکل داده است:  اول: کالاها و خدماتی که سرمایه داری (بخش خصوصی) تولید کند بهتر از کالا و خدماتی است که حوزه عمومی (بخش دولتی) تولید می کند (یکی از باورهای مربوط به مالکیت خصوصی). دوم: اخلاق ضد مالیاتی. وقتی بخش خصوصی می تواد کاری را بهتر انجام دهد چرا باید به دولت پولی به عنوان مالیات بدهیم که هما کار را انجام بدهد. سیاستهای مربوط به حفظ محیط زیست یا قوانین مربوط به پرداخت مالیات به مدارس دولتی، بر اساس اخلاق سرمایه داری خود یک مساله اجتماعی محسوب می شوند چون با حق سودبری و باورهای ضد مالیاتی مغایرت دارند. اخلاقیات سرمایه داری فقط به شناسایی مسائل محدود نیست بلکه به راه حل ها هم می پردازد. مثلا بر اساس همین اخلاق است که عده ای با قانون افزایش حداقل دستمزد برای رفع فقر کارگران مخالف هستند.

 3- فردگرایی: فردگرایی یعی این نگاه به جهان که فرد و آزادی فردی مهم است و هرکسی مسئول رفتار خودش است. بر همین اساس است که سیگار کشیدن در مکان های عمومی و خشونت علیه زنان یا کودکان یک مساله اجتماعی محسوب می شود ولی سقط جنین مساله محسوب نمی شود.

 این باور نیز فقط به شناسایی مساله منحصر نیست. بلکه در راه حل ها هم سهم دارد. مثلا قانون سختگیرانه یا منع در زمینه طلاق و همچنین قانون کمک نقدی به خانواده های جوان بر اساس باور فردگرایی نادرست ارزیابی می شود.

 4-خانواده: خانواده یکی از اخلاقیات سازمانی است که با اعتقاد ما به فردگرایی ناسازگار است. بدرفتاری با همسر و فرزند، مادران نوجوان و ... بر اساس این دیدگاه است که مساله محسوب می شود. اخلاق خانواده نیز، هم در زمینه شناخت مساله اجتماعی و هم ارائه راه حل تاثیر دارد. مثل مقاومت در برابر قانون گرفتن بچه ها از پدر و مادرهای بی کفایت.

 5- بازی عادلانه: بر اساس این اخلاق سازمانی است که نژادگرایی، جنسیت گرایی، قوم گرایی مساله اجتماعی تلقی می شوند. نابرابری از این حیث یک مساله اجتماعی است که به حریم اخلاقیات بازی عادلانه تعدی می شود

 3-اخلاقیات انسانی

 این سازه اخلاقی مبتنی بر زایل ساختن درد و رنج است. این سازه اخلاقی مبتنی بر منطق نیست و بحث در باره آنها مشکل است. از این منظر بدرفتاری با زنان و کودکان یک مساله اجتماعی است چون موجب درد و رنج است. نادیده گرفتن این مساله در حقیقت تعدی به اخلاقیات انسان مدارانه است.

 

اخلاقیات و رقابت میان ادعاها

ادعاسازان مسائل اجتماعی بر سر متقاعد ساختن حضار با هم در رقابت هستد. بعضا آنها بر سر شرایطی که وجود دارد با هم اختلاف ندارند، بلکه بر سر غیراخلاقی دانستن یا ندانستن آن با هم اختلاف دارند.  گاهی یک شرایط اجتماعی واحد، از منظر اخلاقیات مذهبی مساله اجتماعی است ولی از منظر اخلاقیات سازمانی مساله اجتماعی محسوب نمی شود. مثل تنظیم خانواده، سقط جنین یا اتانازی (مرگ شیرین). گاهی ادعاسازان بر سر شرایط اجتماعی و نیز نوع اخلاقیاتی که مورد تعدی قرار گرفته با هم موافقند. اما بر سر اینکه کدامیک از اخلاقیات را نقض کرده با هم اختلاف دارند. 

اسلایدهای فصل سوم

فایل صوتی جلسه سوم

/ 3 نظر / 47 بازدید
محمدجافرنوده

سلام استاد ، طاعات و عباداتتون قبول باشه ، استاد اگه امکان داره قسمت های مربوط به اسلایدهای spss رو دوباره آپلود کنید چون لینک همشون از کار افتاده. از زحمات شما متشکرم.

سلام استاد ، من خیلی مشتاق بودم ببینم این ماه رمضون هم این جلسات برگزار میشه یا نه به خصوص که حالا فهمیدم موضوعش راجع به مسائل اجتماعیه، یعنی انتظار داشتم قبل از ماه رمضان توی وبلاگتون این رو اطلاع رسانی کنید ، خیلی حیف شد که تا به حال نبودم و بعد از این هم نمیتونم باشم .اما خیلی خوبه که حد اقل فایل های صوتی رو می تونم داشته باشم .از شما خیلی ممنونم

منا مزرعاوی

سلام استاد، من لینکها رو اینجام براتون فرستادم . http://s5.picofile.com/file/8145768242/ravesh_tahqiq_1.MP3.html http://s5.picofile.com/file/8145766026/ravesh_tahqiq_2.MP3.html http://s5.picofile.com/file/8145764392/ravesh_tahqiq_3.MP3.html http://s5.picofile.com/file/8148383068/ravesh_tahqiq_4.MP3.html پسورد همه فایلها 16067 هست. فایل جلسه پنجم هم روی فلشم کپی نشده بود